Epoka I Zakres czasowy : 1920-1925 Okres rozwoju kolei prywatnych, w Niemczech istniejÄ… koleje paÅ„stw zwiÄ…zkowych (Prus, Bawarii, Saksonii, Badenii, Wirtembergii etc.). Duża dostÄ™pność modeli z obecnych ziem polskich w ówczesnym malowaniu KPEV i PEV (koleje Prus). Dominuje trakcja parowa, na Dolnym ÅšlÄ…sku szeroko jest już stosowana trakcja elektryczna.
Epoka II Zakres czasowy : ok. 1920-25 do 1939 W Polsce powstajÄ… PKP, W Niemczech koleje zjednoczone DR (Deutsche Reichsbahn Gesselschaft). Wagony towarowe na Górnym ÅšlÄ…sku zorganizowane we wspólny park z oznaczeniami Górny ÅšlÄ…sk/Oberschlesien i Oberschlesien/Górny ÅšlÄ…sk. Pomimo wielu trudnoÅ›ci zwiÄ…zanych z normalizacjÄ… sieci kolejowej odziedziczonej po trzech zaborcach, jest to dobry okres dla polskich kolei, obfity w nowe inwestycje, które majÄ… sÅ‚użyć potem przez dziesiÄ™ciolecia. Polska myÅ›l techniczna jest w tym krótkim okresie historycznym na dobrym Å›wiatowym poziomie - dotyczy to także kolejnictwa. Niemcy wprowadzajÄ… na szerokÄ… skalÄ™ szybkie ekskluzywne pociÄ…gi parowe i elektryczne (do 160-180km/h) i równie szybki tabor spalinowy (m.in. SVT klasy Leipzig na linii Bytom-WrocÅ‚aw-Berlin). Okres szczytowego rozwoju sieci kolejowej na obecnych zachodnich i póÅ‚nocnych ziemiach polskich.
Epoka IIb Zakres czasowy : 1938-1939 do 1945 We wrzeÅ›niu 1939 polski tabor zostaÅ‚ przejÄ™ty przez okupantów - Niemcy i ZwiÄ…zek Radziecki. Pierwotnie zerwano orzeÅ‚ki i pozostawiono oryginalne oznaczenia polskie, po 1941 roku otrzymaÅ‚ typowe dla niemieckich numery serii. Tabor przejÄ™ty przez Rosjan miaÅ‚ polskie oznaczenia serii, wymalowane farbÄ… (tabliczki zrywano). Pod koniec wojny Niemcy wprowadzajÄ… logo z "wronÄ…" na lokomotywy i wagony osobowe oraz litery DR w miejsce dotychczasowych oznaczeÅ„ peÅ‚nym napisem "Deutsche Reichsbahn", które - jak na ironiÄ™ - przetrwajÄ… kolejne 40 lat na kolejach NRD. Tabor przejÄ™ty przez okupanta otrzymuje niemieckie oznaczenia. W przejÄ™tych przez niemiecki przemysÅ‚ zbrojeniowy polskich fabrykach koÅ„czy siÄ™ produkcja serii polskich, od 1942 budowane sÄ… lokomotywy wojenne serii BR52 (Ty2/42), BR50 (Ty5), BR42 (Ty3/43), BR44 (Ty4), BR86 (TKt3), które po wojnie bÄ™dÄ… przez dziesiÄ…tki lat podstawÄ… trakcji towarowej PKP.
Epoka IIIa Zakres czasowy : od 1945 do 1955-60 W pierwszych latach po wojnie kolej na zachodnich i póÅ‚nocnych ziemiach polskich jest traktowana przez Sowietów jako zdobycz wojenna, szereg szlaków kolejowych, warsztatów, taboru zostaje zdemontowanych i wywiezionych w głąb Rosji, m.in. caÅ‚a trakcja elektryczna Dolnego ÅšlÄ…ska. Reorganizuje siÄ™ PKP, zwrócone lokomotywy przedwojenne otrzymujÄ… nowÄ… numeracjÄ™ (tzw. PKP-B), w zamian za utracony tabor Polska otrzymuje setki lokomotyw i tysiÄ…ce wagonów w ramach rewindykacji z Niemiec (czÄ™sto wymagajÄ…cy remontów) oraz jako pomoc UNRRA. Ogromne zapotrzebowanie na tabor potrzebny do odbudowy zniszczeÅ„ i wzmożonego transportu powoduje powrót do sÅ‚użby liniowej dawno wycofanych z regularnego ruchu serii wagonów i lokomotyw pracujÄ…cych przed i w czasie wojny przy pociÄ…gach ratunkowych i roboczych. Koniec produkcji nowych parowozów (1955-1960) w Polsce, niedorozwój mozliwoÅ›ci produkcji taboru spalinowego i elektrycznego, masowy zakup parowozów Ty2 zdobytych przez Sowietów w czasie wojny (1960).
Epoka IIIb Zakres czasowy : od 1955-60 do 1968-70 W 1960 roku w Polsce wprowadzona zostaje wspóÅ‚czesna klasyfikacja i schemat oznaczeÅ„ taboru spalinowego i elektrycznego. W latach 1955-1960 wszystkie zarzÄ…dy likwidujÄ… 3 klasÄ™ (PKP-1960). Po 1960 na PKP znikajÄ… też z wagonów "orzeÅ‚ki". Od okoÅ‚o 1955-1960 na DB pojawia siÄ™ "spaghetti logo". Najbogatsza w tabor epoka - na jednej stacji możemy spotkać zarówno pruskie parowozy z "boczniakami" pamiÄ™tajÄ…ce czasy Bismarcka, jak i nowoczesne lokomotywy elektryczne ze wspóÅ‚czesnymi wagonami pasażerskimi. Wszelakie mariaże sÄ… dozwolone - nowoczesny elektrowóz nieraz ciÄ…gnie wagony . W Polsce, póÅ‚ wieku później niż w Niemczech, poczÄ…tki regularnej trakcji elektrycznej na liniach magistralnych i pierwsze spalinowe lokomotywy liniowe (1965).
Epoka IV Zakres czasowy : od 1968-70 do ok. 1985 Wprowadzona zostaje komputerowa numeracja i oznaczenia wagonów wedÅ‚ug norm UIC (w Niemczech i Austrii nowe serie i numery komputerowe otrzymujÄ… także lokomotywy), stopniowa likwidacja trakcji parowej (do 1980 w eksploatacji nadal jednak sÄ… serie parowozów pamiÄ™tajÄ…ce epokÄ™ I). W Polsce okres gigantycznych inwestycji w elektryfikacjÄ™ kolei i modernizacjÄ™ trakcji, niestety chaotycznych i nieraz zupeÅ‚nie nietrafionych. Wycofanie trakcji parowej na DB (przed 1980).
Epoka V Zakres czasowy : od ok. 1985 WspóÅ‚czesne malowanie taboru. Ostateczne wycofanie trakcji parowej na PKP (do 1992, pozostaje do dziÅ› w węźle wolsztyÅ„skim ). Na PKP wprowadzono nowe schematy malowania (żóÅ‚te maski lokomotyw liniowych, pop-kolory wagonów osobowych ). W Niemczech wprowadzenie na tabor koloru czerwonego, a od 1990 zjednoczenie DR/DB i utworzenie Deutsche Bahn AG, część taboru w sektorze DB Cargo (nowe logo DB). Renesans kolei lokalnych i wprowadzenie superszybkich (200-300km/h) pociÄ…gów w Europie Zachodniej i Skandynawii. Przyzwoite funkcjonowanie kolei wÄ™gierskich, czeskich, sÅ‚owackich i sÅ‚oweÅ„skich. Wprowadzenie pociÄ…gów IC i EC na PKP (po 1990). Tragiczna degradacja kolei w Polsce po 1996 roku spowodowana przez źle przeprowadzonÄ… reformÄ™, masowe kradzieże i korupcjÄ™ urzÄ™dników. |